Birinci Yazılılar: Sınıf Sınıf Matematik 1. Yazılı Rehberi (2026-2027)

Kasım geldi, ilk yazılılar kapıda. Her sınıftan öğrenci aynı soruyu soruyor: "Matematik yazılısında hangi konular çıkacak?" Cevap, sandığından daha çok sınıfına bağlı — ve bu yıl bir de Maarif Modeli işin içine girdi, kapsam değişti. Bu rehber, 9'dan 12'ye her sınıfın 1. dönem 1. yazılısını tek tek, doğru kapsamla ve nereye çalışacağın bağlantılarıyla veriyor.

Çoğu öğrenci ilk yazılıya iki yanlışla hazırlanır: ya geçen yılın konularına çalışır (Maarif değişikliğini kaçırmıştır), ya da sınıfını ilgilendirmeyen bir konuya. İkisi de telafisi zor net kaybıdır. Önce sistemi, sonra sınıf sınıf kapsamı netleştirelim.

Önce iki sistemi karıştırmayı bırak

Türkiye'de şu an iki ayrı "ortak sınav" var ve haberlerde sürekli birbirine karışıyor:

Okul düzeyinde ortak yazılı: Her sınıfta, her dönem yapılan klasik yazılı. Tarihini ve biçimini okulun zümresi belirler, en az bir hafta önceden duyurur. Senin kasımdaki matematik yazılın budur.

Ülke geneli ortak sınav: MEB'in merkezî olarak, aynı gün ve aynı soruyla yaptığı sınav. Az sayıda ders ve tarihle sınırlı. Lise matematiğinde bu yıl yalnızca 9. sınıf (6 Ocak 2027) ve 10. sınıf (9 Haziran 2027) giriyor — ikisi de kasımdaki ilk yazılı değil.

Yani kasımdaki 1. yazılıların hepsi okul düzeyinde. Bu da şu demek: kesin tarihi ve sınav biçimini (test mi, klasik mi) okul belirler. "1. yazılı ne zaman" sorusunun tek doğru cevabı, okulunun duyurusu ve e-Okul.

Takvim kabaca: 1. dönem 1. yazılılar kasım ayının ilk yarısında toplanır; mazeret sınavları ise kasımın son haftasındadır. Kesin günü okuldan öğren, ama çalışmaya bugün başla — iki haftan var.

Sınıf sınıf: hangi konudan sorumlusun?

9. sınıf — Sayılar teması

İlk yazılın bir konu sınavından çok bir alışma sınavı: ortaokulun işlem gücünün üstüne lise matematiğinin dilini kuruyorsun.

• Kümeler ve sayı kümeleri — işlemler ve Venn şemasıyla eleman sayısı
• Gerçek sayılar ve aralıklar — sayı doğrusu, aralık gösterimi
• Üslü ifadeler — üs kuralları, bilimsel gösterim
• Köklü ifadeler — kök kuralları, paydayı rasyonel yapma

En sık tuzak: Negatif tabanda parantez. $(-2{)}^4$ ile $-2^4$ aynı değildir. Tek bir parantezi atlamak dört şıkkı hazır eder. Tüm kapsam, nasıl sorulduğu ve iki haftalık plan için → 9. sınıf 1. yazılı sayfası.

10. sınıf — Geometrik Şekiller (sürpriz: yıl geometriyle başlıyor)

Çoğu öğrenci 10. sınıfın sayılarla başlayacağını sanır. Maarif Modeli'yle değişti: yıl üçgen geometrisiyle açılıyor, ilk yazılının kalbi burada.

• Dik üçgende trigonometrik oranlar — özel üçgenler (30-60-90, 45-45-90)
• Üçgende yardımcı elemanlar
• Üçgende alan
• Sinüs ve kosinüs teoremleri

En sık tuzak: Kosinüs teoreminde eksi terimi unutmak — $a^2=b^2+c^2-2bc\cos A$. Geniş açıda kosinüs negatiftir, bu da ayrı bir tuzak. Ayrıntı ve plan → 10. sınıf 1. yazılı sayfası.

11. sınıf — İstatistik ve Dörtgenler (en büyük sürpriz burada)

Burada dikkat: eski programda 11. sınıf trigonometriyle başlardı. Maarif Modeli bunu değiştirdi. Yıl artık İstatistiksel Araştırma Süreci ve Geometrik Şekiller (dörtgenler) ile başlıyor. Trigonometri ve üstel–logaritma bu yıl var, ama daha sonraki temalarda — ilk yazılıya girmiyor.

• İki nicel değişken ve serpme diyagramı (Maarif'in 11'e yeni getirdiği başlık)
• Korelasyon katsayısı — ilişkinin yönü ve gücü
• Dörtgenler ve çokgenler — özel dörtgenler ve hiyerarşileri

En sık tuzak: Korelasyonu nedensellikle karıştırmak. İki değişken birlikte artıyor diye biri ötekinin sebebi olmaz — sınavın tam da yakaladığı hata bu. Trigonometriye çalışıp ilk yazılıya girmemek ise ikinci büyük hata. Tam liste ve plan → 11. sınıf 1. yazılı sayfası.

12. sınıf — Üstel ve Logaritmik Fonksiyonlar

12. sınıf, matematiğe en ağır başlayan sınıftır: yıl üstel ve logaritmayla açılır, ilk yazılı doğrudan buradan gelir. İyi haber, bu blok aynı zamanda YKS'nin istikrarlı konusu — ilk yazılıya çalışırken sınava da çalışıyorsun.

• Üstel fonksiyon — grafik, üstel denklemlerde taban eşitleme
• Logaritma fonksiyonu — kurallar, taban değiştirme, tanım kümesi
• Logaritmik denklem ve eşitsizlikler

En sık tuzak: Tanım kümesini unutmak. $\log (f(x))$ için $f(x)>0$ olmalı; kökü bulup tanım kümesinde kontrol etmeyen öğrenci fazladan kök kabul eder. Ayrıntı ve plan → 12. sınıf 1. yazılı sayfası.

Maarif ne değiştirdi, kısaca

Bu yıl 9, 10 ve 11. sınıflar Maarif Modeli'nde (12. sınıf hâlâ önceki programda). En çok yanıltan iki değişiklik:

• 10. sınıf yıla sayılarla değil geometriyle başlıyor.
• 11. sınıf yıla trigonometriyle değil istatistik ve dörtgenlerle başlıyor; trigonometri ve üstel–logaritma sonraki temalara kaydı.

Neyin neden değiştiğini ve hangi sınıfın neyden sorumlu olduğunu Maarif Modeli müfredat yazımızda ayrıntısıyla topladık. 12. sınıf ve YKS 2027 hâlâ eski kapsamda — türev ve integral sınavda.

Son iki hafta nasıl çalışılır

Kapsam ne olursa olsun, işe yarayan ritim aynı:

• 1. hafta — kur. Yazılının ilk yarısındaki konuları bitir. Sadece izleyerek değil, çözerek kapat; her konudan 15-20 soru.
• 2. hafta — genişlet. Kalan konulara geç, her birinden soru çöz. Kural tablosunu tek sayfaya çıkar.
• Son 3 gün — bağla. Tüm konulardan karışık bir deneme çöz. Yeni konu öğrenme; sadece yanlış çıkan kuralı tekrar et.

Yazılının sırrı, çok konu çalışmak değil; doğru konuyu çözerek kapatmak. İzlediğin konuyu bildiğini sanırsın; çözdüğün konuyu gerçekten bilirsin.

Her sınıfın kendi sayfasında o sınıfa özel iki haftalık plan, nasıl sorulduğu ve tüm tuzaklar var. Hangi sınıftaysan oradan başla:

• 9. sınıf 1. yazılı · 10. sınıf 1. yazılı · 11. sınıf 1. yazılı · 12. sınıf 1. yazılı

Özetle

İlk yazılının en pahalı hatası tembellik değil — yanlış konuya çalışmak. Önce sınıfının doğru kapsamını öğren (bu yıl Maarif'le değişti), sonra o konuları çözerek kapat. Doğru konu + çözülmüş soru + tek sayfalık kural özeti: iki haftada bir yazılıyı toparlamaya yeter.